Kalın Bağırsak Kanseri

KOLON KANSERİ

Kalın bağırsak (kolon) kanserinin belirtileri tuvalete daha sık gitme, ishal ve kabızlık dönemleri geçirme, tuvalete gittikten sonra tam boşalmama hissi, gaitada kan olması, karın ağrısı, şişkinlik, karında dolgunluk hissi, kusma, halsizlik, açıklanamayan kilo kaybı, makatta bir kitle olması, erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda açıklanamayan demir eksikliği varlığıdır.

Bu belirtiler başka nedenlerle de olabileceği için, doğru tanı konması için doktora gitmeniz gerekir. Dört hafta boyunca bu belirtilerden bazıları olan kişiler doktora başvurmalıdır.

Kolon kanser için olası risk faktörlerini şöyle söyleyebiliriz. İleri yaşta olmak, yaş arttıkça risk artar. Hayvansal gıdadan zengin, doymuş yağlarla beslenen, liften fakir hazır gıdalarla beslenen, yüksek kalorili gıdalar alan, alkol tüketimi fazla olan kişilerde risk yüksektir. Meme, yumurtalık ve rahim kanseri olan kadınlarda yine yüksek risktedir. Ailede kolon kanseri öyküsü varsa, ülseratif kolit hastalığı olanlar, aşırı kilolu veya obes olanlar bu hastalığa daha sık yakalanırlar. Sigara içmek kolon kanseri riski ve buna bağlı ölüm riskini arttırır. Hareketsiz bir yaşam sürenlerde risk artar. Kolonda polipler olması ve bunların tedavi edilmemesi sonunda bunlardan kanser gelişmesine neden olur. Crohn hastalığı (bir iltihabi barsak hastalığıdır) ve Hassas Barsak Hastalığı olanlar daha yüksek risktedir.

Hastalık kadın ve erkekleri eşit derecede etkiler. Erkeklerde daha erken yaşlarda görülür. 50 yaş üzerindekilerin %2’sinde kanser gelişmektedir. Tanı konulanların %40 kadarı ileri evrededir. Bu hastalar için cerrahi en olası seçenektir.

Erken tanı konması için bazı testler ve toplum tarama yöntemleri vardır. Gaitada gizli kan testi büyük abdestte kan varlığını belirler. Kanser belirlemede kesinliği %100 değildir, çünkü tüm kanserler kanamaz, kanayanlar da her zaman kanama göstermez. Kanama hemoroidler gibi başka nedenlerle de olabilir.

Gaitada DNA testi kolon kanserleri veya kanser öncüsü polipleri gösterir. Hasta belli talimatlara göre verdiği gaita örneğini laboratuvara verir. Kolon kanserini tespit etmede daha başarılıdır, ancak tüm DNA mutasyonlarını belirlemez.

Sigmoidoskopi ışıklı esnek bir tüple hastanın kalın bağırsağının son kısımlarını incelemek için kullanılır. Birkaç dakika sürer ve ağrılı değildir. Doktor polip veya kanser görürse, kolonoskopi yaparak tüm kolonu inceler ve polipleri çıkarır. Bunlar mikroskop altında incelenir. Sigmoidoskopi kalın barsağın son üçte birlik kısmını inceler. Diğer alanlarda sorun varsa belirleyemez.

Baryumlu lavmanla röntgen çekilmesi baryumun kontrast madde olarak kullanıldığı bir lavmanla bağırsağın doldurularak röntgeni filminde bağırsak duvarının görüntülenmesine dayanır. Bir anormallik saptanırsa, doktorunuz kolonoskopi önerecektir.

Kolonoskopi esnek bir tüple ışık ve görüntüleme kablosu olan, içinden biyopsi alan alet gönderilebilen bir cihazdır. Fotoğraf alma veya videoya kayıt imkanı da vardır. Biyopsi alınabilir, polipler çıkarılabilir. İşlem sırasında sakinleştirici ilaç yapılır. Öncesinde bağırsakları boşaltmak için ağızdan ilaç alınması ve makattan lavman yapılması gerekir.

Sanal kolonoskopi (Bilgisayarlı tomografi ile kolonoskopi) bağırsak temizliği gerektirir. Sorun görülürse klasik kolonoskopi yapılır. Daha az rahatsız eden, iyi tolere edilen, tanısal doğruluğu iyi olan alternatif bir yöntemdir. Biyopsi alınması veya polip çıkarılması gibi işlemlere imkan tanımaz.

Ultrason kanserin vücudun diğer kısımlarına (karaciğer vb) yayılımını gösterir. Manyetik rezonans bağırsağın üç boyutlu görüntülerini verir.

Kanserin evresi kanserin yayılım derecesini gösterir.

Evre 0 en erken evredir. Kalın bağırsağın en iç tabakası ile sınırlıdır.

Evre I’de bağırsağın iç tabakaları boyunca yayılmıştır.

Evre II kalın bağırsağın duvarını tutmuştur ve yakındaki lenf bezlerine yayılmamıştır.

Evre III’de ise yakındaki lenf bezlerine kanser yayılmıştır. Vücudun diğer bölgeleri etkilenmemiştir.

Evre IV’de vücudun diğer kısımlarına yayılmıştır. Karaciğer, karın boşluğunun zar tabakası, akciğer ve yumurtalıklar.

Kolon kanserinin tedavisi çeşitli faktörlere bağlıdır. Kanserin boyutu, yeri ve evresine, yinelemesine, hastanın genel sağlık durumuna göre değişir. Konuda uzman olan kişiler hastaya tüm tedavi seçeneklerini anlatır. Hastanın soru sorması ve iyileşmeye yardımcı olacak yaşam tarzı değişiklikleri konusunda tavsiye alması şansını verir.

Cerrahi kolon kanseri tedavisinde en sık kullanılan yöntemdir. Etkiyen kötü huylu tümör ve çevredeki lenf bezleri çıkarılır. Cerrahlar lenf bezlerini çıkarırlar, çünkü kanserin ilk yayıldığı bölgeler buralarıdır.

Bağırsak sıklıkla tekrar dikilir. Bazı durumlarda rektum (bağırsağın son kısmı) tamamen çıkarılır ve büyük abdest karına yerleştirilen bir kolostomi torbasında toplanır. Genellikle geçici olarak uygulanıp sonra kapatılır. Bağırsağın uçlarını tekrar birleştirmek mümkün olmazsa kalıcı olarak torba gerekebilir.

Kanser yeterince erken belirlenirse, cerrahi hastayı şifaya kavuşturan tek seçenek olabilir. Cerrahi hastayı tedavi etmezse bile, bağırsak tıkanması ve kanama gibi sorunları ortadan kaldırır.

 

Kemoterapi

Kemoterapi kanser hücrelerini parçalamak için ilaç kullanımını içerir. Kolon kanseri tedavisi için sıklıkla kullanılır. Tümörü küçültmek için cerrahi öncesi kullanılabilir. Kemoterapi alan ileri kolon kanseri olan ve ailesinde kolon kanseri öyküsü olan hastaların kanser yinelemesi ve ölüm riski düşüktür.

Işın tedavisi

Işın tedavisi yüksek enerjili radyasyon kullanılarak kanser hücrelerinin yok edilmesidir ve çoğalmasının önlenmesidir. Bu tedavi sıklıkla rektum kanseri için kullanılır. Cerrahi öncesi tümörü küçültmek için kullanılabilir.

Doktorlar cerrahi sonrası ışın tedavisi ve kemoterapi ile yineleme olasılığını azaltmaya yardımcı olurlar.

Kolon kanserinden korunmada güncel gelişmeler

Düşük doz aspirin uzun kullanımda kolon kanseri riskini azaltır. Bağışıklık sistemini güçlendirerek bu etkiyi gösterir. Meme, cilt ve kolon kanserinden korur. C vitamini kanserle savaşta yararlıdır. Kahve kolon kanserinden koruyucudur.

Kolon kanserinden iyileşme

Kötü huylu hücreler tedavi edilmezse büyüyüp vücudun diğer kısımlarına yayılırlar. Tam şifa kanserin ne kadar erken yakalandığına ve tedavi edildiğine bağlıdır. Hastanın iyileşmesi aşağıdaki faktörlere bağlıdır:

  • Tanı konulduğunda kanserin evresi
  • Kanserin kalın bağırsağın dışına taşması veya tıkaması
  • Kanserin yinelemesi
  • Hastanın genel sağlık durumu

Kolon kanserinin önlenmesi

Kolon kanseri gelişme olasılığını azaltmak için:

  • Düzenli taramalar – özellikle önceden kolon kanseri varsa, 60 yaşın üzerindeyseniz, ailede kolon kanseri öyküsü varsa, Crohn hastalığınız varsa yapılmalıdır. Bazı uzmanlar taramaların 50 yaşta başlaması gerektiğini söylemektedirler. Ben de aynı fikirdeyim.
  • Beslenme – diyetinizde bol lif, meyve, sebze ve kaliteli karbonhidratlar olduğundan emin olun. Kırmızı et ve işlenmiş et kullanımınızı en aza indirin. Doymuş yağlardan avokado, zeytin yağı, balık yağı ve kabuklu yemişler gibi iyi kalitede yağlara yönelin. 
  • Egzersiz – düzenli egzersiz yapın. Orta düzeyde düzenli egzersiz kolon kanseri riskini azaltmaktadır.
  • Vücut ağırlığı- ağırlığınızı sağlıklı düzeyde tutun. Fazla kilolu veya obes olmak kolon kanseri gibi birçok kanserin gelişme riskini arttırır.

 

  • Kalın Bağırsak Kanseri Cerrahi Yöntemler

  • Henüz Alt Başlık Eklenmemiş

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.